Wstęp: Celem badań była ocena zachowania się stężeń wybranych hormonów steroidowych (estradiolu - E₂, testosteronu - T i siarczanu dehydroepiandrosteronu - DHEA-S) oraz luteotropiny (LH, luteinizing hormone) w surowicy zawodników wyczynowo uprawiających piłkę nożną, poddanych w ramach odnowy biologicznej cyklowi 10 zabiegów krioterapii ogólnej.
Materiał i metody: Badaniom poddano 22 klinicznie zdrowych mężczyzn w średnim wieku 26,7 lat. Zabiegi krioterapii prowadzono w komorze typu wrocławskiego, kończąc je każdorazowo kinezyterapią. Krew pobierano 2-krotnie: przed i 2 dni po zakończeniu zabiegów krioterapii ogólnej, a uzyskane wyniki opracowano statystycznie.
Wyniki: Po 10 zabiegach krioterapii średnie stężenie T obniżyło się znamiennie (6,01 vs. 4,80 ng/ml, p < 0,01), podobnie jak stężenie E₂ (102,3 vs. 47,5 pg/ml, p < 0,0001). Stężenia DHEA-S i LH nie zmieniły się znacząco. Stosunek T/E₂ uległ znamiennemu podwyższeniu z 72,2 na 136,5 (p < 0,01).
Wnioski: Zabiegi krioterapii ogólnoustrojowej prowadzą do znaczącego obniżenia stężeń T i E₂ w surowicy, nie wpływając na stężenie LH i DHEA-S. Równocześnie ze zmianą stężeń E₂ i T dochodzi do znamiennego wzrostu stosunku T/E₂. Przyczyną obserwowanych zjawisk jest prawdopodobnie indukowana krioterapią zmiana ukrwienia skóry i tkanki podskórnej, modulacja aktywności aromatazy odpowiedzialnej za konwersję testosteronu lub androstendionu do estrogenów.